“Bij calamiteit ben je eerste uur op elkaar aangewezen”

Bij evenementen, festivals en grote sportwedstrijden zijn ze immer aanwezig: vrijwilligers van het Rode Kruis. Ze staan paraat om hulp te verlenen en hun aanwezigheid is vaak ook een voorwaarde om evenementen door te laten gaan. De organisatie kent diverse vrijwilligers op het eiland, maar een paar extra krachten erbij zijn welkom.

Ze zijn tijdens evenementen steevast goed herkenbaar aan hun rode jassen, wakende blik en rugtassen vol verband en andere materialen om hulp te kunnen verlenen. Het Rode Kruis op Texel telt momenteel 14 vrijwilligers en er zijn nieuwe krachten in aantocht om de gelederen te versterken, maar dat is nog niet toereikend voor de toekomst. De organisatie hoopt een aantal extra nieuwe krachten te vinden, zodat er voldoende vrijwilligers blijven die in actie kunnen komen.

Dat is dan niet alleen voor evenementen, maar ook voor het Noodhulpteam van het Rode Kruis dat sinds 2017 op Texel bestaat. Dat team bestaat uit vrijwilligers die inzetbaar zijn voor hulpverlening bij calamiteiten met meerdere gewonden. Een van de vrijwilligers is Ron Vermeulen uit Den Burg die sinds 11 jaar actief is voor het Rode Kruis. Dat is samen met zijn partner Liesbeth Breman die na hem ook erbij kwam. Ron is zowel bij evenementen als het Noodhulpteam actief. De afgelopen jaren deed hij samen met Liesbeth ook veel coördinerend werk op het eiland, maar dat werd een tijdje geleden op een lager pitje gezet. 

Prachtig

“Ik ben nu gewoon als vrijwilliger actief, de laatste activiteit was afgelopen weekend de Zestig van Texel.” Hij vindt het in één woord prachtig om in de hulpverlening actief te zijn. Via zijn buurvrouw Angelique Coot kwamen hij en Liesbeth in contact met het Rode Kruis waar Angelique destijds ook actief voor was. Ze begonnen aanvankelijk met EHBO bij evenementen en later kwam het Noodhulpteam daarbij. “Dat is nu nog zo. Als je bij het Noodhulpteam wil komen, moet je eerst ervaring opdoen bij evenementen, zodat je weet waar je allemaal mee te maken kunt gaan krijgen.” 

Blij met de komst van nieuwe vrijwilligers voor inzet in hulpverlening bij evenementen
De opleiding was veelzijdig met een basiscursus EHBO en daarna een opleiding EEHV om als evenementenhulpverlener inzetbaar te zijn. “Na de basiscursus kan je al aan de slag bij kleine evenementen en na de opleiding EEHV kan je ook naar grote evenementen als de Dam-tot-Damloop of de Zwarte Cross. Daarna kun je je verder specialiseren in verschillende disciplines van de EHBO. De basiscursus volg je online en daarnaast zijn er praktijklessen om te leren hoe je handelingen moet uitvoeren. Als daar voldoende mensen aan meedoen, kan er voor die lessen een instructeur naar Texel worden gehaald. De opleidingen worden allemaal betaald door het Rode Kruis.” 

Variatie

Het leidde Ron de afgelopen jaren langs tal van bijeenkomsten. “Dat varieert van Nieuwjaarsduiken tot Ouwe Sunderklaas en van paardensportwedstrijden tot de auto- en de motorcross. Bij Ouwe Sunderklaas zijn we vaak drie avonden aanwezig in Den Burg en daar komt het goed van pas als je een opleiding hebt gevolgd hoe je moet omgaan met drank- en drugsgebruik. Afgelopen jaar hebben we niet echt gekke dingen meegemaakt, maar we hebben ook wel gehad dat een paar jongeren door de politie thuis moesten worden gebracht.” Een voorwaarde is dat vrijwilligers van het Rode Kruis minstens 32 uur per jaar aan hulpverlening bij evenementen doen, zodat ze hun vaardigheden in de vingers houden en competent blijven. 

Het Noodhulpteam in actie bij een oefening in De Cocksdorp. - Foto Ron Vermeulen

Voor vrijwilligers van het Noodhulpteam komt daar nog zestien uur extra bij. “Zij worden vaak ook bij de motorcross en de autocross ingezet, omdat daar de kans het grootst is dat je in actie moet komen. Een tijdje geleden hadden we een man met rugletsel en daar was ook de inzet van een arts en een traumahelikopter bij nodig. Die arts deed een beroep op ons om mee te werken en dan kom je ook echt in actie en voer je uit wat je geleerd hebt. We bleven erbij tot de man met de helikopter was afgevoerd en daarna werden we ook betrokken in de debriefing. We kregen waardering van de arts voor onze inzet en ook de piloot van de traumahelikopter bedankte ons. Dan voel je wel de waardering voor je inzet.” 

Noodhulpteam

 Het Noodhulpteam kent op het moment vijf vrijwilligers. Ron hoopt dat daar ook meer vrijwilligers bij gaan komen. Het team ontstond in 2017 als opvolger van het SIGMA-team (Snel Inzetbare Groep ter Medische Assistentie) dat in 2002 op Texel werd opgericht voor hulpverlening bij ongevallen en calamiteiten. De vrijwilligers van het Noodhulpteam zijn geschoold om hulp te verlenen aan slachtoffers die dusdanige verwondingen hebben dat de vitale functies (vrije ademweg, ademhaling en bloedsomloop) in het geding kunnen komen. 

De leden van het team zijn opgeleid om verpleegkundigen van de ambulance te assisteren bij de hulpverlening zolang de slachtoffers nog niet met een ambulance naar het ziekenhuis vervoerd kunnen worden. Het team wordt automatisch opgeroepen bij een calamiteit met tien of meer slachtoffers tegelijk. Als er sprake is van minstens vijf slachtoffers kan de ambulanceverpleegkundige van de eerste ambulance die bij een calamiteit ter plekke komt, bepalen of de inzet van het Noodhulpteam nodig is. Tot nu toe is dat sinds 2017 niet nodig geweest, maar het kan altijd elk moment gebeuren dat er een calamiteit plaatsvindt. 

Op elkaar aangewezen

“En dan ben je zeker op een eiland het eerste uur echt op jezelf aangewezen”, vertelt Ron. “Je moet het in eerste instantie met elkaar zien te redden, totdat er versterking van de overkant is. “Je hebt hier op het eiland twee ambulances en de eerste gaat bij een calamiteit coördineren, dus je hebt in feite maar één ambulance totdat de versterking er is.” Het Noodhulpteam beschikt onder meer over een tent om slachtoffers beschut te kunnen opvangen en diverse brancards waar slachtoffers op kunnen liggen. Het team heeft ook voorzieningen als infusen, zuurstof en warmhouddekens voor slachtoffers. 

Het team is tot nu toe nog nooit in het echt opgeroepen geweest, maar er komt wellicht een keer een moment dat er wél een beroep op ze wordt gedaan. “En dan moet je er staan en moet je voorbereid zijn. We hebben elke eerste dinsdagavond van de maand bijeenkomsten en we oefenen ook regelmatig met het opzetten van de tent. Een tijdje geleden hebben we dat een keer gedaan met windkracht zeven op het strand bij paal 21. Dat was een uitdaging, maar het is gelukt.” Ter vergelijking: het SIGMA-team werd één keer opgeroepen en dat was na de grote brand bij de J’elleboog in 2012 om paraat te staan met de zuurstofvoorzieningen. Het team was meerdere keren preventief operationeel bij grote evenementen als de vliegshows om meteen ter plekke te zijn voor het geval er een vliegtuig zou neerstorten. 

Bij het Noodhulpteam weet je dat er elk moment een alarmering kan komen

“De kans dat je wordt opgeroepen is klein, maar je bent wel ontzettend blij als dat team er is als het de nood echt aan de man is.” Ron benadrukt dat het meedoen aan EHBO op evenementen de basis is om zoveel mogelijk vaardigheden in de vingers te krijgen en om getraind te raken voor het Noodhulpteam. “In het begin krijg je altijd een buddy mee die meekijkt hoe je het doet en feedback geeft. Liesbeth is de buddy. Geeske Scholtanus die ook al jaren actief is bij het Rode Kruis en veel ervaring heeft, kijkt ook vaak mee. Verder ben je nooit alleen op pad, maar altijd op zijn minst met zijn tweeën. Bij grote evenementen als de autocross zijn we soms met zijn vieren.” 

Mentaliteit

Bekeken over de afgelopen elf jaar heeft Ron bij sommige mensen de mentaliteit zien veranderen, waardoor het soms raadzaam is extra alert te zijn op gedrag van anderen, maar dat is een klein deel van het geheel. “De meeste mensen zijn gelukkig altijd erg blij als er EHBO aanwezig is. Maar soms ben je ook blij als er beveiliging in de buurt is. Vaak zijn dat beveiligers uit Den Helder en daar hebben we altijd goed contact mee. En als een situatie een keer niet veilig voelt, dan doe ik even een stap terug. Maar de meeste mensen zijn dankbaar. Dan wordt ook benoemd dat een evenement door kon gaan omdat het Rode Kruis er was.” Dat is voor veel evenementen een voorwaarde om gehouden te kunnen worden.

Ron kijkt uit naar de komst van de nieuwe vrijwilligers die in aantocht zijn. “Dan kunnen we de werkzaamheden onderling meer verspreiden. Texel kent veel evenementen, bij een berekening kwamen we een keer uit op zestig tot zeventig dagen per jaar dat er op Texel ergens wel vrijwilligers van het Rode Kruis nodig zijn. Wat dat betreft zou het mooi zijn als er nog een paar mensen extra bij komen, dat is ook in het belang van de evenementen die hier worden gehouden en de bemensing van het Noodhulpteam.”