Restaurateur zoekt koper voor Texelse vlet

Op de werf van Hemelrijk in Oudeschild is menig vaartuig van de helling gegleden. Eén daarvan is een vlet die als de Griend heeft gevaren voor het NIOZ. Edwald de Fouw uit Kolhorn heeft de vlet van de ondergang gered en gerestaureerd. “Het is een stukje varend Texels erfgoed, dat bij Texel hoort.” Hij wil recht doen aan de historie en hoopt dat een Texelaar de vlet wil overnemen.

Jan Hemelrijk, die menig vlet heeft gebouwd, herinnert zich deze vlet nog wel. “Hij is gebouwd rond 1965. Als casco, de kajuit is er in Den Helder opgezet.” Volgens Hemelrijk in opdracht van iemand uit Den Helder en later doorverkocht aan een ouder echtpaar dat er grote reizen mee ondernam, zoals naar Noorwegen. Hemelrijk heeft destijds heel wat vletten gebouwd, zowel zeil-, roei-, als motorvlets. Ook voor instanties als Staatsbosbeheer, de Zeevaartschool van Terschelling, het NIOZ en voor TESO.

Hans Witte, voorheen werkzaam bij het NIOZ, herkent deze vlet als de ‘Griend’. “We voeren er mee naar het wad. Meestal naar het Balgzand om met rubberboten te gaan vissen. Soms verder, richting Vlieland of Terschelling.” 

De Fouw vertelt hoe de vlet ruim een jaar geleden in zijn bezit kwam. “Al doende kwam ik achter de historie. Ik vond een naamplaatje van de familie Hemelrijk op Texel.”

Volgens Jan Hemelrijk zijn er van dit type vlet, variërend in lengte van drie tot negen meter, zeil-, roei- en motorvlets, een stuk of veertig gebouwd. Ze werden door Hemelrijk ontworpen en vervolgens gebouwd. De Fouw is onder de indruk van het vakmanschap. “De vlet is volgens de oude traditie gebouwd, met mahoniehout, in koper geklonken. Met eronder twee kimkielen voor het droogvallen op het wad. Een soort directieschip. Inclusief roer, tien meter lang. Met een enorme buffer van een neus, overnaads gebouwd en zeewaardig. Ik heb de motor vervangen door een Peugeot van 55 pk met een schroefas van vier centimeter.” Volgens De Fouw zijn er van dit specifieke type destijds drie gebouwd. Volledig zeewaardig. 

De vlet bleek aangetast door de tijd. “De eerste plank van het dek was verrot. De kabelaring (stootrand) was gevlochten van bananenbladeren. Die houden vocht vast en daardoor was het hout verrot. De kabelaring heb ik geheel vernieuwd van polypropyleen gemaakt. Dat houdt geen vocht vast.” De restauratie van het schip is, op enkele details na, zo goed als voltooid. “Door een verwonding aan mijn rechterhand ben ik aan de laatste details niet meer toegekomen. Omdat ik hier ook een echte zigeunerwagen heb staan die ik wil restaureren, hebben we besloten de vlet te verkopen.” De vlet voer bij Sail Den Helder mee in een optocht van historische vaartuigen. “Mensen van de Vereniging van Erfgoedboten waren onder de indruk. Ze vonden het een museumstuk. Dat heeft me wel aan het denken gezet. Het mooist zou zijn als ie rond Texel blijft varen. Dat vinden we belangrijker dan de hoofdprijs. Het is immers historisch erfgoed.” 

Edwald de Fouw is te bereiken via e-mail: verrasmijmetmail@gmail.com of via tel. 06-31691055.