Houten beeld ‘Barry’ komt van VOC-schip

Het houten beeld dat een jaar geleden door garnalenkotter WR22 uit Den Oever nabij Texel uit de Waddenzee werd gevist, is afkomstig van een oorlogsschip van de VOC uit de zeventiende eeuw.

Dat heeft archeoloog Michiel Bartels na onderzoek bij mediapartner NH laten weten. Volgens Bartels is het beeld (dat de naam ‘Barry’ kreeg) géén boegbeeld geweest, maar zat het op het middendek van een schip. “Het was een ornament op een trap buiten op het middendek van het schip, een beetje bedoeld om de vijand angst aan te jagen, vandaar die priemende ogen. Die kijken dwars door je heen.”

Volgens Bartels is het beeld vermoedelijk zo’n vierhonderd jaar oud en stamt het uit dezelfde tijd als het Palmhoutwrak, zo rond 1650. De archeoloog nam het beeld vorig jaar zomer in ontvangst voor conservering. Om het veilig te stellen kreeg het beeld meteen een vriesdroogbehandeling. “Hij heeft ruim vijf maanden in de vriezer gestaan. Er kwam vijf liter zeewater uit.” Het beeld is daardoor iets gekrompen.

Uit de verfresten op het beeld is volgens Bartels redelijk op te maken dat de kop met rood, geel, blauw en wit beschilderd moet zijn geweest. Onderzoeken naar de leeftijd en de herkomst laten nog even op zich wachten. Volgens Bartels is het al heel bijzonder dat het beeld zo gaaf is gebleven. “Dat is het voordeel dat het zo lang onder het zand heeft gelegen. Ik hoop dat het nog zeker twintig jaar goed blijft, want ook na behandeling heeft zo’n beeld geen eeuwig leven.”

Er was na de vondst even sprake van een optie om het beeld een plek in Museum Kaap Skil in Oudeschild te geven, maar het werd op aangeven van de vinders al snel de Havenboet in Den Oever. Dat is een gebouw dat sinds 2020 op de kade van Den Oever op betonblokken van 1,8 meter hoog staat, zodat het niet onderloopt als de kade onderwater loopt. Het gebouw is eigendom van de Stichting Onderdak Nautisch Erfgoed Wieringen. Bedoeling is dat het beeld vanaf 1 september voor het eerst te zien is tijdens de Flora & Visserijdagen van Den Oever. Dan moet er volgens NH nog wel eerst een geschikte vitrine voor ‘Barry’ worden gevonden. 

Het beeld werd een jaar geleden bij toeval ontdekt door de bemanning van de WR22 tijdens het vissen. Het was al bijna - net als andere stukken hout - terug overboord gezet, totdat één van de opvarenden bij toeval en net op tijd zag dat hij een beeld zijn in handen had.