Einde Lange Jaap komt in zicht

Het ziet er naar uit dat het afgelopen is voor de Lange Jaap in Den Helder en dat de vuurtoren niet meer kan worden hersteld.

Dat valt op te maken uit een brief die demissionair-minister Barbara Visser van Infrastructuur en Waterstaat aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Onderzoek van een ingenieursbureau uit Rotterdam wijst uit dat herstel van de vuurtoren eigenlijk als “technisch onhaalbaar of praktisch niet toepasbaar” moet worden beschouwd. Dat betekent vrij vertaald dat de kans zeer groot is dat de gietijzeren toren uit 1877 niet meer te redden is. Volgens de minister zullen de conclusies van het rapport bij velen “hard aankomen”.

Rijkswaterstaat, verantwoordelijk voor het onderhoud van de Lange Jaap, liet gisteren op haar eigen website weten samen met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) nog wel een ultieme poging te gaan doen om de vuurtoren alsnog “te stutten”.

De twee organisaties hebben een hoogleraar en een expert ingeschakeld om te bekijken of er voor de lange termijn toch nog mogelijkheden zijn om de vuurtoren te behouden. RWS verwacht dat het onderzoek medio januari 2022 voldoende is uitgewerkt om eind januari een definitieve beslissing te kunnen nemen over de toekomst van de Lange Jaap.

Ingenieursbureau Rotterdam, TNO en PT Structural schetsten de afgelopen tijd al enkele verschillende toekomstscenario’s en daarin zijn de verwachtingen somber. “Er lijken vooralsnog geen mogelijkheden te zijn om de toren veilig te benaderen, waardoor het tijdelijk stutten of het uitvoeren van herstelwerkzaamheden als opties afvallen.” RWS ontving nog 14 ideeën om de vuurtoren te redden en die ideeën worden ook nog eens door de hoogleraar en de expert bekeken.

Nu nog een beeldbepalend gebouw voor Den Helder en ook voor menig Texelaar: de Lange Jaap met op de achtergrond het ziekenhuis. - Foto Rijkswaterstaat

Er zitten bij de Lange Jaap scheuren in de wand van de toren en de vloeren. Daarnaast zit er volgens RWS zwelroest in de voegen. Inwendige spanningen en ingeteerde bouten bedreigen de constructieve veiligheid. De omgeving van de vuurtoren is sinds september afgezet waardoor er volgens RWS geen herstel- of stutwerkzaamheden in en aan de toren kunnen worden verricht.

Rijkswaterstaat heeft erkend dat het zijn verantwoordelijkheid om goed voor de Lange Jaap te zorgen niet is nagekomen en zegt dat te betreuren. Minister Visser laat in haar brief aan de Kamer weten dat er tot haar spijt moet worden geconcludeerd dat “Rijkswaterstaat weliswaar reguliere inspecties en verdiepende onderzoeken heeft uitgevoerd en enkele herstelmaatregelen heeft gedaan, maar geen structurele maatregelen heeft getroffen om de opgetreden degradatie van de constructie van de vuurtoren tegen te gaan of te beperken.”