Ecoloog ziet verband tussen vreemde geluiden en stranding potvissen

Ecoloog Ruben Smit ziet een verband tussen de vreemde geluiden in West-Nederland en de stranding van de potvissen. In gesprek met de collega's van Telstar-Online licht hij zijn 'flinterdunne' hypothese toe. 

Ruben Smit filmde en regisseerde onder andere de bekroonde film De Nieuwe Wildernis uit 2013. Ook maakte hij al eerder opnames over de Razen Bol. In het interview liet hij ook nog even weten dat hij bezig is met een nieuwe film over de Waddenzee. Hij gaat hierbij samenwerken met Ecomare en de Waddenvereniging. De film moet in 2018 klaar zijn.

Ook Bouwe Kuipers uit Den Burg weet het één en ander over de stranding uit te leggen wat hij graag met met de lezer wil delen.

Als de onderzoekers deze week zouden kunnen vaststellen dat de vijf dode potvissen ernstig ziek zijn geweest, zou dat hun stranding kunnen verklaren, maar.. ook kerngezond kunnen ze stranden zonder dat ze er zelf maar iets tegen kunnen doen. Om dat uit te leggen moet ik terugkeren naar het zoologisch laboratorium in Amsterdam begin jaren zestig, naar de colleges van de beroemde walvisdeskundige Prof. Slijper. Nog maar hoogst zelden kom ik iemand tegen die toen ook een jaar lang de walviscolleges (capita selecta) heeft gevolgd.

Engels onderzoek had toen aangetoond, dat walvisachtigen altijd de diepte weten van het water waarin ze zwemmen, en dat ze dat doen met een orgaan dat volgens precies hetzelfde principe werkt als het echolood op onze schepen. Menig Texelaar zal wel eens zo'n ding aan boord hebben zien werken, en degenen die ermee omgaan zullen het verschijnsel van de dubbele of zelfs driedubbele bodem goed kennen; de eerste terugkaatsing van de uitgezonden geluidspuls komt van de bodem (de diepte wordt berekend uit de tijdsduur tussen de puls en de eerste echo), de tweede is omhoog gekomen, tegen het wateroppervlak of de bodem van het schip teruggekaatst en daarna nog een keer naar de bodem geweest en terug, de derde heeft dat allemaal twee keer gedaan. De tweede en derde echo zijn uiteraard zwakker, en daardoor gemakkelijk van het echobeeld weg te filteren maar, dat laatste kunnen walvissen helaas niet.

Normaal op diep water is dat geen punt voor ze maar, eenmaal in slechts een paar meter water, komen die echos zo razendsnel terug, dat ze in de war raken. Zo zwemmen ze de ondiepte op inplaats van de andere kant op, in de waan dat ze juist naar dieper water gaan.. iets dieper was het nog de eerste echo, ondieper is die niet meer te onderscheiden en gaat het orgaan de tweede, derde, enz. echo gebruiken en komt tot de verkeerde conclusie dat het daar veel dieper is .… en zo komt het dat ze, zoals op de razende bol, keihard weer het strand opzwemmen nadat ze met veel moeite vlot geduwd zijn. Ze zitten als het ware als ratten in de val. Ze hadden nooit zover de zuidelijke Noordzee in moeten zwemmen, zonde van die mooie beesten, maar weinig aan te doen.. en geen enkele afwijking aan ze te vinden ook.

Bouwe Kuipers