NIOZ ontdekt bacterie die plastic eet

Het NIOZ heeft bij laboratoriumproeven een bacterie ontdekt die plastic eet en verteert.

Het gaat om de bacterie ‘Rhodococcus ruber’. De ontdekking werd gedaan door promovenda Maaike Goudriaan van het NIOZ.

Volgens haar is de ontdekking een deel van het antwoord op de vraag waar het ‘missende plastic’ in de plastic soep in de oceanen is gebleven. De ontdekking is volgens haar zeker géén oplossing voor het probleem van de plastic soep. Op basis van een modelstudie met plastic in nagemaakt zeewater in het lab, berekende Goudriaan dat bacteriën ongeveer één procent van het gevoerde plastic per jaar kunnen afbreken tot CO2 en andere, waarschijnlijk onschadelijke stoffen. 

Goudriaan liet volgens het NIOZ speciaal voor de experimenten plastic fabriceren met een aparte vorm van koolstof (13C) erin. Wanneer zij dat plastic na een voorbehandeling met ‘zonlicht’ – een UV-lamp – in een fles met nagemaakt zeewater aan bacteriën voerde, zag zij die bijzondere versie van koolstof als CO2 boven het water verschijnen. “De behandeling met UV-licht was nodig omdat we al weten dat zonlicht plastic deels afbreekt in voor bacteriën hapklare brokjes.”

Microplastic deeltjes van circa 2 mm. - Foto NIOZ

Het is de eerste keer dat bewezen is dat bacteriën plastic echt verteren tot CO2 en andere moleculen. Het was al wel bekend dat de bacterie Rhodococcus ruber in de natuur een zogeheten biofilm kan vormen op plastic. Er was ook al wel gemeten dat er plastic verdwijnt onder die biofilm. “Maar nu hebben we echt aangetoond dat de bacteriën de kunststof daadwerkelijk verteren.”

Om te ontdekken of bacteriën ook ‘in het wild’ plastic eten en niet alleen in het lab, moet nog veel vervolgonderzoek worden gedaan. Goudriaan deed al enkele eerste voorzichtige proeven met echt waddenzeewater en wat sediment dat zij van de bodem had gehaald. 

“De eerste resultaten daarvan lijken aan te tonen dat ook in dat geval plastic wordt afgebroken”, zegt zij. “Een volgende promovendus zal dat werk moeten voortzetten. Uiteindelijk hoop je natuurlijk te berekenen hoeveel plastic in de oceanen écht door bacteriën wordt afgebroken. Maar veel beter nog dan opruimen is voorkomen. En dát kunnen wij mensen alleen doen.”