‘Waterbel’ in duinen betekent uitdaging voor infrastructuur

De duinen kunnen als een stuwmeer zijn, vol zoetwater. En dat is wenselijk op een eiland dat aan zoetwater van nature een tekort heeft. De gemeente Texel en Staatsbosbeheer zullen daarom samen optrekken in een slimmer waterbeheer voor de duinen van Texel.

Dat staat te lezen in de raadsinformatiebrief ‘Wateroverlast fietspaden en wegen in duingebied’, die deze week verzonden werd. Die titel verwijst naar de zorgen die op Texel leven over nattigheid in de duinen. Daardoor zijn de wegen en paden in het duingebied soms slecht begaanbaar. In de kerstvakantie lagen er bijvoorbeeld diepe plassen op de fietspaden door De Dennen. Fietsers konden daar wel doorheen, maar voor voetgangers waren deze plassen een behoorlijke belemmering.

In het voorjaar van 2024 waren de problemen nog groter. Toen zorgde de wateroverlast er bijvoorbeeld ook voor dat de strandslagen slecht bereikbaar waren. Niet alleen voetgangers en fietsers, ook auto’s moesten noodgedwongen de nattigheid in. De wateroverlast hield toen ook lang aan.

De Texelse raad heeft de beheerders van het duingebied opgedragen de wegen begaanbaar te houden. Daarom is de gemeente Texel in gesprek gegaan met Staatsbosbeheer en het waterschap.

Waterbel

Het waterschap beheert het overgangsgebied van het duingebied naar het bewoonde deel van Texel. Daar liggen sloten die het water uit het duingebied afwateren richting de Waddenzee. Maar de duinen zelf, en dus ook de waterloopjes daar, zijn de verantwoordelijkheid van Staatsbosbeheer.

Die organisatie ziet die nattigheid eigenlijk wel zitten, blijkt uit de raadsinformatiebrief die het college heeft opgesteld. 

“Staatsbosbeheer wil zoveel mogelijk water vasthouden in het gebied”, schrijft het college. Dit vanwege ‘toenemende hittestress’ en verwachte periodes van ‘langdurige droogte’. Die zijn voor heel Texel een bedreiging. Wateropslag is daarom juist gewenst: “Waar voorheen het duingebied ontwaterd werd ten behoeve van de landbouw, probeert Staatsbosbeheer nu de klimaatverandering het hoofd te bieden door water te bufferen”, legt het college dat standpunt uit. Dat moet natuurschade voorkomen.

Het idee is om in de duinen een ‘waterbel’ te creëren. Het duinzand kan grote hoeveelheden schoon zoetwater opslaan. Ook de gemeente Texel ziet het nut van die waterbel en wil Staatsbosbeheer dan ook juist steunen: “We onderschrijven de noodzaak om zoveel mogelijk water vast te houden in het duingebied.”

Uitdagingen

Een en ander levert wel ‘extra uitdagingen’ op, erkent het college. De duinen zijn voor Texel interessant als wateropslag. Dat is goed voor de natuur, maar óók voor de landbouw, die net zo goed met een tekort aan zoetwater te stellen heeft. Tegelijk ligt er ook de opdracht van de raad, namens de bevolking van Texel: houd die wegen en paden bereikbaar. (tekst gaat door onder de foto)

In het voorjaar van 2024 was er langere tijd sprake van wateroverlast. - foto: Richard Dekker

De gemeente gaat samen met Staatsbosbeheer werken aan een aanpak die de overlast beperkt. “Incidentele wateroverlast op wegen en fietspaden mag voorkomen”, vindt het college. “Maar als het structureel wordt zoeken we gezamenlijk naar oplossingen.” 

Critici vrezen dat het uiteindelijk neer zal komen op het ophogen van wegen en paden. Dat gebeurt nu al met het parkeerterreinen van Paal 12 en Paal 15. De kosten daarvan zijn een behoorlijke ‘extra rekening’, ook omdat de aanvoer van zand andere wegen op het eiland belast. Waterschapsbestuurder Arie Lap uit Den Hoorn stipte die problematiek deze week aan in een zienswijze die hij heeft ingediend bij de gemeente Texel. 

“Die extra rekening”, schrijft Lap, “komt bij ons terecht.”

Samenwerking

De gemeente hoopt het waterbeheer plaatselijk aan te passen, in samenwerking met Staatsbosbeheer.

Deze samenwerking is niet helemaal nieuw. Het college verwijst naar het fietspad Tureluur/Schettersweid. Dat is volgens het college een goed voorbeeld van hoe de verschillende belangen in het duingebied op ‘een mooie en duurzame manier’ werden gecombineerd.

Deze samenwerking is niet helemaal nieuw. Het college verwijst naar het fietspad Tureluur/Schettersweid. Dat is volgens het college een goed voorbeeld van hoe alle belangen op ‘een mooie en duurzame manier’ werden gecombineerd.