Beschut en veilig kunnen wonen
Ze kunnen nog altijd vol trots om zich heen kijken in het huis: ooit was het een idee van Jolanda van Tunen en Miranda Schraag, sinds 2020 is dat idee concreet in de vorm van het Huis van Tante Jans in Den Burg. Binnenkort wordt het eerste jubileum gevierd.
Tien zelfstandige wooneenheden, een gemeenschappelijke keuken en woonkamer, een prachtige tuin waar de bewoners kunnen zitten en zorg die 24 uur per dag aanwezig is. Het is er allemaal in Het Huis van Tante Jans waar Jolanda van Tunen en Miranda Schraag zes jaar geleden mee begonnen. Deze kleinschalige woonvoorziening is bedoeld voor Texelaars die dementie hebben.
Het vijfjarig jubileum ging in stilte voorbij, maar wordt komende dinsdag 21 april alsnog gevierd met een voorstelling over dementie in dorpshuis De Wielewaal in De Waal. “Dat we het jubileum wat later vieren, is niet erg”, vertellen Jolanda en Miranda met een glimlach. “De officiële opening hebben we in 2020 ook niet gevierd, dat was midden in de coronatijd en toen kon er nog niet zoveel.”
Beschut
Vol trots laten ze de woonkamer en de keuken zien waar de bewoners kunnen verblijven. Er hangt een ongedwongen sfeer waar het prettig vertoeven is. Het is een plek om met elkaar koffie te drinken, de krant te lezen of een praatje te maken. Drie keer per dag is er een gezamenlijke maaltijd en wie wil kan ook met de familie dan wel visite eten.
Volgens Miranda en Jolanda is het belangrijk dat de mens centraal staat en niet de dementie. “De bewoners hebben hier zoveel mogelijk de regie over hun eigen leven, daar is alles op gericht.” De twee werkten allebei al jaren in de zorg toen ze begonnen na te denken over de vraag ‘hoe het ook kan’ bij mensen die dementie hebben. Beiden waren daarbij wars van het idee dat echtparen noodgedwongen uit elkaar moeten omdat één van de twee niet langer thuis kan blijven wonen en wars van het idee dat Texelaars met dementie voor zorg naar de overkant moeten verhuizen. Zo kwam het na heel veel praten en anderen betrekken bij de ideeën tot de ontwikkeling van Het Huis van Tante Jans aan de Klaverspanner.
Bewoners staan hier centraal en hebben zoveel mogelijk regie over eigen leven
De tien huisjes zijn allemaal geschikt voor Texelaars die alleenstaand of samenwonen. “Het is zo waardevol als je hier bij elkaar kunt blijven en ook op Texel kunt blijven wonen. En op deze manier kan de partner van iemand met dementie ook tijd voor zichzelf blijven maken.” Het huis is eigendom van woningstichting Woontij die de woningen verhuurt. In hetzelfde gebouw zit ook de kleinschalige woonvoorziening van de Novalishoeve waar jongeren begeleid op zichzelf wonen.
Tuin
Het gaat allemaal goed samen, vertellen Miranda en Jolanda terwijl ze de tuin laten zien. “Is dit niet prachtig? Je hebt een prachtig uitzicht over de velden, het is hier rustig, je kan ’s avonds rondom een ommetje wandelen en dan hebben we sinds enige tijd in de tuin ook nog onze eigen kas om groente te verbouwen.” Een van de bewoonsters laat graag haar huisje zien. Ze heeft een woonkamer met keukenblok, een ruime badkamer en twee slaapkamers, zodat ze ook ruimte heeft voor visite die blijft slapen. En heel belangrijk: ze mocht haar hond bij zich houden toen ze in het Huis van Tante Jans terecht kwam. “Daar ben ik zo blij mee.”
Texelaars komen in aanmerking voor het Huis van Tante Jans als ze een diagnose op het gebied van geheugenproblematiek hebben gekregen. Ze moeten vervolgens ingeschreven staan bij Woontij om voor een wooneenheid in aanmerking te komen. Nieuwe bewoners mogen een woning geheel naar eigen smaak inrichten. Samen met de zorgverleners in het huis wordt doorgenomen wat voor zorg iemand nodig heeft. “De bewoners houden ook hier zo lang mogelijk de regie over hun eigen huishouding en leven. Wij zijn ervan overtuigd dat deze werkwijze het dementieproces vertraagt. Het is uiteraard wel met ondersteuning van onze zorg en een interieurverzorgster als dat nodig is. ”
Wie in aanmerking komt voor het Huis van Tante Jans kan daar in principe de rest van zijn of haar leven blijven wonen. “Dan hoeft iemand niet meer te verhuizen.” Voor partners geldt een ander verhaal. Zij moeten op zoek naar andere woonruimte als hun partner met dementie overlijdt, zodat de tien wooneenheden beschikbaar blijven voor mensen met dementie. “Dat gebeurt allemaal in overleg en met de nodige begeleiding, zodat iemand niet aan zijn of haar lot wordt overgelaten.” De geborgenheid en beschutting in het huis moeten ervoor zorgen dat bewoners zich veilig blijven voelen, vooral als de dementie in vergevorderde stadia komt. Dan kunnen veel dingen al snel verwarrend worden en dat proberen de zorgverleners in het Huis van Tante Jans zoveel mogelijk te voorkomen.
Zorgkosten
De huur betalen de bewoners aan Woontij, de kosten voor de zorg worden geregeld via 'Volledig pakket thuis'. Dat is een zorgpakket van het Rijk voor mensen die een indicatie voor de Wet Langdurige Zorg (Wlz) hebben. Daarnaast kan het Huis van Tante Jans al sinds de oprichting rekenen op veel steun van Texelaars en hebben diverse fondsen meegeholpen via de realisatie van het huis. "Het is erg prettig dat we giften en donaties krijgen, daar kunnen we onder meer de leuke dingen met de bewoners mee doen of een keer wat extra’s aanschaffen.”
In de gezamenlijke woonkamer zitten tijdens de rondleiding een paar mensen met elkaar aan tafel. Het bezoek van de verslaggever blijft niet onopgemerkt. Ze hebben het er goed naar hun zin. Er wordt nog wel eens een spelletje aan tafel gespeeld, de aanspraak van elkaar is prettig en met enige regelmaat is er bezoek. “Zo hadden we een tijdje geleden peuters van de peuterspeelzaal die hier koekjes kwamen bakken. Dat vonden de bewoners geweldig om die jonge kinderen om zich heen te hebben. Maar we doen ook samen aan feestdagen en ook Ouwe Sunderklaas lieten we vorig jaar niet aan ons voorbij gaan."
Thuisgevoel
Het Huis van Tante Jans wordt al sinds de oprichting geleid door een bestuur en een Raad van Toezicht. Bestuurslid Bernard Wolf zegt onder de indruk te zijn van het thuisgevoel in het huis. “De vaste personele bezetting geeft rust en dat draagt bij aan het thuisgevoel. Eigenlijk is alles bijna mogelijk.” Dat wordt beaamd door Marieke van Straten van de Raad voor Toezicht. “Het meest bijzondere is de huiselijke sfeer en de connectie met de Texelse samenleving, onder meer door de uitstapjes in de omgeving en de vrijwilligers die betrokken zijn.” Volgens bestuurslid Ad Waverijn moest er de eerste jaren wel veel vergaderd worden. “Veel meer dan we gedacht hadden. Maar als je ziet wat Miranda en Jolanda hebben neergezet, was dat het meer dan waard.”
Steun
Volgens bestuurslid Sandra Koning is het prettig dat er altijd veel steun van het eiland is. “Dat heeft het mogelijk gemaakt om met schaarse middelen een thuis te kunnen bieden aan bewoners. Dit ging niet alleen over geld maar ook om goederen in natura, van muziek tot fruit en vissies. Teveel om op te noemen.” Volgens Henri Venema, lid van Raad van Toezicht, hebben Miranda en Jolanda duidelijk hun ziel en zaligheid in het Huis van Tante Jans gelegd. “Eerst in de totstandkoming van het huis en in de jaren daarna in de zorg voor de bewoners en alle mensen die er werken.” Erwin Capitain, voorzitter van de Raad van Toezicht stelt: "Ze zetten de bewoners altijd centraal. Niets moet, alles mag. Dat gun je iedereen in deze fase van het leven." Jolanda en Miranda zelf zijn gewoon trots op wat er de afgelopen jaren allemaal is bereikt. "En dat is dankzij het team dat hier aan het werk is, daar zijn we zo trots op."
Voorstelling
Het jubileum wordt dinsdag 21 april gevierd met de voorstelling ‘Zeg ja tegen dementie’ in De Wielewaal in De Waal. Dat is een voorstelling die bedoeld is voor zorgprofessionals en anderen die met dementie te maken krijgen. De toegang is gratis, maar kaarten zijn verplicht. De belangstelling is groot. "Alle kaarten zijn opgehaald, maar er zijn er nog meer die willen komen. Als mensen wel kaarten hebben, maar niet gaan, doen ze ons wel een plezier om die kaarten bij het Huis van Tante Jans of Texels Welzijn af te geven, zodat we anderen er nog blij mee kunnen maken."
Jeroen van Hattum
