Jan Jacob Stopt: "Oersterk en gezond familiebedrijf"
Na 45 jaar neemt Jan Jacob Rab (67) afscheid als directeur van RAB in Oudeschild. Maar wie denkt dat hij straks helemaal weg is, vergist zich. "Ik heb nog wat klusjes hier. En als er ergens iets moet gebeuren, voor mijn part ga ik vegen. Dat maakt mij echt niet uit.”
In zijn kantoor – dat binnenkort geen kantoor meer zal zijn – blikt Jan Jacob terug op een leven dat voor een groot deel in het teken van het familiebedrijf heeft gestaan.
Magazijn
Officieel werkte Jan Jacob 45 jaar bij het bedrijf, maar feitelijk begon zijn band met RAB al veel eerder. “Ik liep hier als tienjarig jochie al rond,” vertelt hij. “Ik zat op het randje van de stoel van de heftruck en reed ook wel eens mee. Eigenlijk was ik hier altijd als ik vrij was. Op zaterdag werkte ik ook vaak mee.”
Dat hij later het bedrijf in zou gaan, stond eigenlijk nooit ter discussie. “Ik zat in Rotterdam op school, op de mts, richting houthandels- en meubileringsbedrijven. Daar haalde ik ook mijn middenstandsdiploma. Maar in mijn hoofd was het eigenlijk altijd duidelijk: je gaat gewoon in de zaak. Zo ging dat.”
Beginnen in crisistijd
Op zijn 22ste kwam hij officieel in dienst. Dat was begin jaren tachtig, midden in een economische crisis. “Het waren echt slechte tijden,” herinnert Jan Jacob zich. “De rente was enorm hoog, rond de twaalf procent. Mensen namen geen hypotheek, dus er werd ook weinig gebouwd.”
Hij begon in het magazijn, op de plek waar nu EP:Voordeelland zit. Later verhuisde het magazijn naar de huidige locatie, nadat het bedrijf was gekrompen vanwege de crisis.
Jan Jacob werkte in verschillende onderdelen van het bedrijf. “Ik heb een flink aantal jaren bij de Betoncentrale gezeten. Dat was hard werken: wagens vullen, regelen en ondertussen deed ik ook nog de showroom erbij. ’s Avonds ging ik langs bij mensen om offertes te bespreken.”
Samen gezegd: we willen RAB behouden zoals het is, dat het Texels bedrijf blijft
Een anekdote uit die tijd is hem altijd bijgebleven. “Keramische kookplaten kwamen net op de markt. Een mevrouw uit Oosterend wilde er heel graag een. Haar man, een visserman, vond het maar duur en zei: ‘Je kunt toch ook gewoon een gasplaat nemen?’”
“Terwijl we erover praatten ging de telefoon. Het was de werf: de aandrijfas van zijn schip was krom. ‘Wat kost dat?’ vroeg hij. ‘30.000 gulden.’ ‘Doe maar,’ zei hij meteen. Toen zei ik: ‘Zie je wel hoe makkelijk je zo’n beslissing neemt, maar over 500 gulden voor je vrouw doen we moeilijk.’ Uiteindelijk kwam die kookplaat er natuurlijk.”
Van werkvloer naar leiding
In de jaren daarna groeide Jan Jacob steeds verder door in het bedrijf. Rond 1990 kreeg hij als lid van de directie meer verantwoordelijkheid en nam taken van zijn vader over.
“In de jaren tachtig waren we naar de overkant gegaan en daarna groeiden we weer verder. Maar soms moet je ook weer even pas op de plaats maken.”
In de loop der jaren maakte Jan Jacob twee grote crises mee: die van de jaren tachtig en later de financiële crisis. “We hebben onze ups en downs gehad en ook persoonlijk heb ik mijn portie wel gehad. Maar we zijn er altijd weer uitgekomen. We zijn een oersterk en gezond familiebedrijf. Ook als de tijden minder worden, dan kunnen we de klap opvangen.” De afgelopen tien tot twaalf jaar leidde hij het bedrijf samen met algemeen directeur Sandra van der Ploeg.
Het bedrijf groeide in de loop der jaren flink. “Toen ik begon was het één bedrijf. Nu zijn het er zeventien. We hebben Bouwcenters op Texel, in Den Helder, Alkmaar, Zwaag, Amsterdam, Eemnes, Utrecht, Wassenaar en Sassenheim, Jan Groen Tegels in Bleiswijk en Utrecht en nog vijf winkels van Gamma en Karwei. In totaal werken er ongeveer 400 mensen. Tachtig procent van onze handel ligt aan de overkant, maar we sturen het bedrijf aan vanaf Texel.”
Jan Jacob maakte binnen het bedrijf een enorme ontwikkeling door, maar bleef ook het liefst dicht bij de werkvloer. “Ik loop bij onze bedrijven altijd via het magazijn naar binnen. Dan hoor je van alles. Dat vind ik goed. Ik ben altijd één van de club geweest, een van de collega’s. Dat vind ik prettig.”
Vier generaties Rab
De geschiedenis van het bedrijf gaat ver terug. De overgrootvader van Jan Jacob begon al in 1898 met de onderneming. Zijn grootvader schreef het bedrijf op 1 mei 1921 in bij de Kamer van Koophandel in Alkmaar. “In feite zitten we nu in de vierde generatie. Mijn dochter Nathalie werkt ook in het bedrijf, net als haar man Pasquinel. Dat vind ik mooi.”
Zijn aandelen heeft hij inmiddels overgedragen aan zijn dochter en zoon Stefan, die piloot is. “We hebben samen gezegd: we willen het bedrijf RAB behouden zoals het is. Dat het een Texels bedrijf blijft. Dat vind ik belangrijk. De dagelijkse leiding ligt inmiddels bij anderen. Sandra van der Ploeg is al tien jaar algemeen directeur en Jasper Keijzer vervult de rol van directeur. En we hebben twee goeie commissarissen, die meedenken en waken over het familiebedrijf."
Jan Jacob: “Voor mij is het belangrijk dat medewerkers weten wie wij zijn, waar ze voor werken en dat het gewoon doorgaat. De naam RAB blijft op de gevel.”
Als hij terugkijkt op zijn carrière, ziet hij één duidelijke rode draad. “Ik heb eigenlijk altijd plezier gehad in het bedrijf. Het is een handelsbedrijf en dat past bij mij. Ik zeg altijd: met mijn mond verdien ik mijn geld.”
Mensen staan voor hem centraal. “Ik hou van mensen. Gezellig koffie in het magazijn en vrijdagmiddag een biertje.
Naast zijn werk was Jan Jacob jarenlang actief in allerlei organisaties op Texel, onder andere in ondernemersverenigingen, sportclubs (hij is voorzitter van ‘De 60 van Texel’) en maatschappelijke organisaties.
Sinds jaar en dag verzorgt hij voor Rotary Texel de kledinginzameling. “Ik zorg dat de bakken op tijd geleegd worden, Erwin (van der Linde) regelt de technische kant.” Jan Jacob zit ook in de Cliëntenraad van Omring. “Daar heb ik wat mee. Mijn vader heeft en mijn moeder woont nu in het Verpleeghuis. Een mooie en interessante organisatie, waar ik graag mijn steentje aan bijdraag.”
Voor zijn maatschappelijke inzet kreeg hij in 2023 een Koninklijke onderscheiding. “Toen ik dat lintje kreeg, schrok ik er eigenlijk van wat ik allemaal gedaan had.”
Niet stilzitten
Helemaal stilzitten gaat Jan Jacob na zijn pensioen niet doen. “Ik ga eerst eens kijken hoe het jaar loopt. Ik wil het werk een beetje afbouwen.” Daarnaast zijn er nog plannen. “In Oudeschild spelen projecten rond parkeren en ontwikkeling. We hebben hier nog grond liggen. Misschien kan ik daar later nog iets mee doen.”
Ook reizen staat op de agenda. “We hebben al een jaar of vijf een camper. Mijn vrouw (Anita, met wie hij veertig jaar getrouwd is) en ik gaan in september vijf-zes weken weg, met de oude Volvo Amazon uit 1965 van mijn opa een rondreis door de Balkan en Turkije, het oude Ottomaanse Rijk.”
Sportief
Jan Jacob is bovendien enthousiast sporter. Hij loopt hard en fietst regelmatig. “Maandagavond sta ik op de baan, zaterdag loop ik in het bos. Sportief, maar ook gezellig.”
Zijn liefde voor mensen en voor ondernemen zal waarschijnlijk nooit helemaal verdwijnen. “Formeel heb ik hier 45 jaar gewerkt,” zegt hij. “Maar eigenlijk loop ik hier al zestig jaar rond. En de basis van het bedrijf blijft hetzelfde: het magazijn. Daar verkoop je uiteindelijk je spullen.”
Niet meer werken bij RAB zal vreemd gaan voelen, maar helemaal uit beeld zal hij niet verdwijnen. "Ik blijf vast nog wel eens binnenlopen.” Ter gelegenheid van zijn afscheid hield RAB vorige week met alle medewerkers een groot bedrijfsfeest in het AFAS-stadion in Alkmaar.
Gerard Timmerman
