In rok koraalriffen op
Anna Weber-van Bosse is de naam van het nieuwe onderzoekschip van het NIOZ. Wie is de vrouw naar wie het schip is vernoemd? Die vraag wordt uitgebreid beantwoord in haar biografie ‘In lange rok de koraalriffen op', geschreven door Andrea Kieskamp.
Anna Weber-van Bosse (1852–1942) stapte op 7 maart 1899 aan boord van het door de marine beschikbaar gestelde schroefstoomschip Hr. Ms. Siboga, met als speciale opdracht het botanische onderzoek in de wateren van het toenmalige Nederlands-Indië.
Daarmee was zij de eerste vrouw ter wereld die als wetenschappelijk staflid deelnam aan een oceanografische expeditie. Haar man, de zoöloog Max Weber, was expeditieleider van de tocht, die een jaar zou duren. Anna Weber-van Bosse ontving voor haar grote verdiensten op het gebied van de studie naar algen, de algologie of fycologie, in 1910 als eerste Nederlandse vrouw een eredoctoraat.
De uitkomsten van het onderzoek dat Anna Weber-van Bosse deed naar de algenflora in de Indonesische archipel zijn actueler dan ooit. Zij toonde aan dat koraalriffen, die bestaan uit duizenden koraalpoliepen of koraaldiertjes, in symbiose leven met algen. Ze hebben elkaar nodig om te kunnen overleven en groeien.
Historisch letterkundige Andrea Kieskamp verdiepte zich uitgebreid in haar leven: “Die natuurlijke balans wordt al langere tijd verstoord door de opwarming van de oceanen. Het organisme raakt gestresst, de koralen stoten de algen die hen kleur geven af en spookachtig witte skeletten blijven over. Het herbarium van Anna Weber-van Bosse getuigt van de rijkdom aan soorten in de wateren van Indonesië in 1900, en is daarmee een belangrijke basis voor hedendaags onderzoek.”
Volgens haar biografe vertegenwoordigt Anna Weber-van Bosse een groep vrouwen in de negentiende en begin twintigste-eeuwse wetenschap die belangrijke bijdragen leverden op het vakgebied van de botanie. “Niet alleen moesten zij zich, zoals alle vrouwelijke wetenschappers in die tijd, zien te handhaven in een door mannen overheerst domein, vrouwelijke botanici moesten ook nog eens opboksen tegen het stigma van ‘amateurisme’ en een lager aanzien van wat ook wel scientia amabilis werd genoemd, ‘liefelijke wetenschap’.”
Het boek is een eerbetoon aan Anna Weber-van Bosse, “maar ook aan al die andere onzichtbaar gebleven vrouwen van toen die aan de botanie hebben bijgedragen”.
Andrea Kieskamp presenteert haar boek tijdens de open dag op de NIOZ-haven zaterdag 14 maart, op drie verschillende momenten: om 11:30, 13:30 en 15:30 uur. Het rijk geïllustreerde boek van 232 pagina's is te koop voor €29,99 via elke boekhandel of via de uitgever walburgpers.nl.
