Buigen of barsten Texel Academy
Texel Academy staat op een belangrijke splitsing voor de toekomst. Want hoewel het goed gaat, zal er één en ander moeten gebeuren om ook de toekomst te waarborgen. Dat stellen Marianne Langeveld en Laura Tjepkema. Ze zijn ondanks de uitdagingen positief.
Het is acht jaar geleden dat Texel Academy van start ging. "Het is vallen en opstaan geweest. Er is best wel wat commotie geweest, maar het gaat gewoon heel goed. We hebben ruim honderdzestig diploma's uitgegeven en tweehonderd afgestudeerden. Dit jaar zijn er veertig studenten actief op het eiland. We hebben een slagingspercentage van 85 procent en 71 procent is langer op Texel gebleven of is er nog steeds", vertelt Marianne Langeveld, die samen met Rob Vos en Peter Bongaards initiatiefnemer was van de horeca-opleiding.
Volgens Marianne kiest zo'n zestig procent van de leerlingen ervoor om door te leren nadat ze hun MBO-opleiding niveau 1 of 2 hebben afgerond, omdat ze het vertrouwen hebben dat ze meer kunnen. "Onder de deelnemers van de Texel Academy zitten nu mensen met een koopwoning en iemand met een baby. We hebben Texelse gezinnen gekweekt. Ik vond het wel eens tijd om het van de daken te schreeuwen."
Horten en stoten
Marianne geeft toe dat de start lastig was, maar dat ze zonder die horten en stoten nooit waren gekomen waar de Texel Academy nu staat. "We zijn begonnen met een groep mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, aangedragen door het UWV. Die zijn op Texel komen wonen. Ze zouden in een campus komen achter het gemeentehuis, waar nu ook de campus is, maar die was niet op tijd klaar. Zodoende zijn ze eerst een halfjaar in een vakantiepark terechtgekomen. We hebben het over een zeer gemêleerde groep mensen die zelf opnieuw in het werkveld kwam met hier en daar persoonlijke uitdagingen. Die eerste lichting was echt wel pittig en heeft best wat zorgen opgeleverd. Zeker omdat het ook nog eens een nieuwe opleiding was. Er moest veel worden ontdekt."
Campus
Er is best wel eens wat te doen geweest over de campus van de Texel Academy. "Met name de eerste paar jaar was het soms best wel rumoerig. Een vorm van aantrekkingskracht was duidelijk. Het is daarom dat er inmiddels al geruime tijd een beheerder op de campus woont. Gelukkig is het aantal overlastklachten afgenomen en is er goed contact met de buurt. Zo vindt er bijvoorbeeld periodiek een buurtoverleg plaats waarbij leerlingen en bewoners van de campus en omwonenden in gesprek kunnen met elkaar. Er is goed contact met de beheerder, maar ook met de politie. Als er dus een keer toch iets fout gaat, weten we elkaar goed te vinden. Maar meestal wordt het eerder ondervangen."
Met de plaatsing van de tweede campus zijn het niet alleen leerlingen van de Texel Academy die woonachtig zijn aan de Slingerweg. Door enige vertraging in de bouw was de campus net niet op tijd klaar voor het lesjaar 2024. De woningen leeg laten staan met schreeuwende tekorten vonden zowel het bestuur en Woontij geen optie. Daarom zijn er woningen ook op de reguliere markt aangeboden. Momenteel zijn alle woningen verhuurd.
Zonder nieuwe geldstromen is er geen toekomst voor de Texel Academy
De studenten die een opleiding via de Texel Academy volgen, kunnen op de campus blijven wonen zolang de opleiding duurt. Daarna moeten ze binnen afzienbare tijd naar een andere woning. ''Op dit moment voert de Texel Academy alleen de gastheer-/gastvrouwopleiding en koksopleiding. Wat het bestuur betreft is er ruimte voor uitbreiding van andere opleidingen wanneer hier vraag naar is."
Laura Tjepkema woonde aan de overkant en keerde onlangs terug naar Texel. Via-via kwam ze bij de baan van coach bij Texel Academy. "Ik heb maatschappelijk werk gedaan en kwam daarna op het MBO in het onderwijs terecht. Met de huidige doelgroep werkte ik eigenlijk al jaren en hoop dit nog jaren te mogen doen. Mijn man is vanuit het onderwijs bij mijn vader in het bedrijf getrokken en schapenboer geworden."
Als coach begeleidt ze de jongeren bij het op zichzelf wonen. "We hebben drie pijlers: wonen, werken, leren. Dus vier dagen aan het werk en een dag naar school. De meeste leerlingen op de campus zijn tussen de 18 en 25 jaar - de range op de Texel Academy is op het moment tussen de 15 en 42. Ze komen naar Texel zonder netwerk. Dan moeten ze energiecontracten aanvragen, toeslagen aanvragen. Daarnaast beginnen ze op het werk en dat loopt niet direct altijd lekker. Er speelt vaak van alles in de levens van deze jongeren. Het op je zelf gaan wonen zonder je vertrouwde vrienden en familie om je heen. Het maakt je soms eenzaam of onzeker. Soms zijn er onderliggende issues die niet direct gemakkelijk bespreekbaar zijn en ook daar ben ik voor de leerlingen om ze ondersteuning te bieden en te kunnen bemiddelen indien nodig", vertelt Laura.
De vergelijking met op kamers gaan, gaat volgens de dames niet per se op. Het zijn allemaal zelfstandige woningen met eigen keuken. Laura: "In principe van boodschappen, koken tot was en huishouden. Natuurlijk mogen leerlingen mij bellen of appen als er wat is, maar in de basis moeten ze het zelf regelen."
Marianne vult aan: "Wat denk ik het grote verschil is: als je op Texel geboren en getogen bent op de OSG hebt gezeten en je bent een jaar of zestien, dan weet je dat je straks gaat studeren en daarbij vaak de keuze maakt om in een stad op kamers te gaan. Met het mogelijke studentenleven wat daar bij komt kijken. Ieder weekend kun je naar huis. Je bent erop ingesteld. Deze jongens en meiden komen veelal uit de stad vandaan, waar altijd van alles aan de hand is en waar ze een bepaalde anonimiteit hebben. Die komen op Texel wonen. Die anonimiteit raakt er een beetje af, want we weten hier op Texel snel wanneer Jantje of Pietje iets verkeerd doet of waar hij werkt. Maar ze moeten het hier allemaal wel gaan regelen en omdat ze ook gewoon aan het werk zijn naast hun opleiding, gaan ze minder vaak naar huis. Dus je wordt in één keer uit je hele sociale netwerk getrokken. Daar komt bij dat er best studenten zonder gevolgen wegbleven van school. Hier zit daar ineens best veel controle op."
Kwaliteitsslag
De opleiding begon vanuit een vraagstuk vanuit de horeca. Restaurants gingen een dag dicht omdat ze het niet rond kregen, of plaatsten 'gereserveerd-bordjes' op tafel om de werkdruk maar onder controle te houden. Daarnaast vergrijst Texel in rap tempo. Er is dus een vraag naar meer, kwalitatief hoogwaardig personeel. Vele ondernemers omarmen de opleiding volgens Marianne daarom ook. "Ze moeten er wat voor doen. De leerbedrijven betalen een behoorlijk bedrag per leerling en je moet wel veel tijd steken in het opleiden van de leerling. Zeker aan het begin was dat lastig. Ze betalen een flink bedrag en wat krijg je ervoor terug?"
Inmiddels maken om en nabij honderddertig bedrijven gebruik van studenten van de Texel Academy. "Niet constant natuurlijk. Op dit moment hebben we veertig leerlingen. Die leerlingen lopen dan in ieder geval een lesjaar mee, soms twee, afhankelijk van de opleiding. We hebben de versnelde opleiding tot gastvrouw niveau 2. Die duurt een jaar. De opleidingen tot kok of gastvrouw niveau 3 duren twee jaar. Soms hebben we een zeer getalenteerde kok die er één jaar over doet, maar dat is heel hard werken. Af en toe switchen leerlingen ook na een jaar van bedrijven om zich beter te kunnen ontwikkelen", vervolgt Laura.
Marianne stipt aan dat het een volgens alle richtlijnen goed gekwalificeerde opleiding is, maar dat ze op Texel nog iets extra's wilden geven. "Het unieke van Texel is dat we op een paar vierkante kilometer heel veel producten en bedrijven hebben. Alle leerlingen kunnen deelnemen aan excursies en masterclasses die wij organiseren. Ook om de Texelse producten te leren kennen, waar komen ze vandaan? Zo zijn ze met een jager op pad geweest. Dan hebben ze dus wild en dat gaan ze dan schoonmaken en klaarmaken. Het hele proces. Verder zijn ze bijvoorbeeld een keer bij de slager geweest en bij de bierbrouwerij. We willen de leerlingen wat extra productkennis meegeven om die kwaliteitsslag te kunnen maken."
Maatschappelijk belang
Ondanks de tweede campus blijft huisvesting ook voor deze groep een uitdaging. Als de opleiding erop zit, moeten de studenten naar andere woonruimte. Marianne: "We hopen door de veertig extra woningen dat we wat extra tijd hebben voor doorstroming, maar onze leerlingen schrijven zich ook gewoon in bij Woontij en komen op een wachtlijst. Als zij na hun opleiding geen partner hebben of een dusdanige baan waarbij ze denken 'Hey, we kunnen naar de bank en een hypotheek aanvragen en een betaalbare woningen vinden', dan raken we ze kwijt. Want ze gaan net als de rest gewoon op de lijst, maar je staat al snel te kort op de wachtlijst. Het is een algemeen probleem, maar wel zonde voor dit project."
Texelaars
Wat veel mensen niet weten, is dat er ook steeds meer Texelaars op de Texel Academy zitten. Op dit moment zeker twaalf, stelt Marianne. "Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt waren de basis van de opleiding. Vervolgens zijn we leerlingen van het vaste land gaan werven. Maar ondertussen hebben we ook Texelse jeugd jeugd die zich interesseert voor de opleiding. Bij de Texel Academy is het veel praktijk en voor de groep die het lastiger vindt om theoretisch bezig te zijn, is het een fantastische uitkomst om toch een erkend diploma te halen. We hebben de afgelopen jaren een fantastische band met de OSG opgebouwd."
Laura: "Zo hebben we bijvoorbeeld een aantal leerlingen die dreigden uit te vallen bij de OSG mogen opvangen. Zodat zij toch hun startkwalificatie hebben kunnen behalen. Met extra coaching, interesse voor het vak en iets meer praktijk lukt het de leerlingen dan vaak nét wel en vallen ze niet uit. Als dat dan niet lukt bij de OSG, maar wel bij ons wel, is dat mooi."
Toekomst
Ondanks de goede berichten, liggen er uitdagingen. "Ondernemers betalen fikse bedragen om de opleiding in stand te houden en we krijgen veel steun vanuit OSG en Woontij, die ook het maatschappelijk belang zien. De Texel Academy kan een nog grotere rol vervullen voor de gemeente. De hoop is er dat de Texel Academy gezien gaat worden vanuit het Huis van Ontwikkeling. Wij vangen namelijk veel jongeren op die nog naar school moeten en nu niet buiten de boot vallen en anders wel. We pakken echt wel een groepje Texelse jeugd op die we nu wel aan boord houden", stelt Marianne. Laura vult aan: "Dat is echter ook direct de doelgroep waar het meeste werk van de coach in zit. Het is een groep onder de achttien. Als die niet op school komt, moet je daar wat mee. En van de ondernemer vergt het ook meer."
Marianne besluit: "We zijn zeer erkentelijk voor alle steun en support die de Texel Academy afgelopen jaren heeft gekregen. Het is niet voor niets dat de andere waddeneilanden het concept hebben gekopieerd. We willen niets liever dan deze opleiding in stand houden en uitbouwen. Echter, zonder structurele funding, gaan we het helaas niet redden. Afgelopen jaren hebben ondernemers en STIFT ons op de been gehouden."
Job Schepers
